Η Πορτάρα, κτισμένη στη νησίδα Στρογγυλή, «του Βάκχου» ή «Παλάτια» είναι δημιούργημα του Ναξίου τυράννου Λύγδαμη (τέλη 6ου αι. π.Χ.) ως τμήμα του ημιτελούς αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα. Ο ναός ήταν μήκους 59 και πλάτους 28 μέτρων και η κατασκευή του εντασσόταν σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό ανέγερσης μεγαλεπίβολων έργων που θα λάμπρυναν το κύρος του Λύγδαμη, φαινόμενο κοινό για τους τυράννους της εποχής. Κατά τον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ. ο ναός του Απόλλωνα μετατράπηκε σε χριστιανική βασιλική. Στα μέσα του 14ου αιώνα καταστράφηκε κατά τη διάρκεια τουρκικής επιδρομής. Σήμερα η Πορτάρα είναι προσβάσιμη μέσω ενός λιμενοβραχίονα που κατασκευάστηκε το 1911.